ਯੂਏਈ: ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਕੰਟਰੈਕਟ ਸਾਈਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਨਖਾਹ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਟਰੈਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਤਨਖਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਹੱਕਾਂ, ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਟਰੈਕਟ ‘ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਟਰੈਕਟ ਦੀ ਮਿਆਦ ਕਿੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ। ਯੂਏਈ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਆਦ ਵਾਲੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ, ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਜਾਂ ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਨੋਟਿਸ ਮਿਆਦ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਿਖੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਆਫ਼ਰ ਲੈਟਰ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ।
ਤਨਖਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਭੱਤਾ, ਆਵਾਜਾਈ ਭੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਤਨਖਾਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਸਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਵਰਗੇ ਕਈ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ਘੱਟ ਅਤੇ ਭੱਤੇ ਵੱਧ ਹਨ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦੀ ਰਕਮ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨ ਪੀਰੀਅਡ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਏਈ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੰਪਨੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਤੀ ਨੋਟਿਸ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਯੂਏਈ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ 14 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਯੂਏਈ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਿਖੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੂਏਈ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 8 ਘੰਟੇ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 48 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨੌਕਰੀ ਸ਼ਿਫ਼ਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਓਵਰਟਾਈਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਸੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਓਵਰਟਾਈਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਓਵਰਟਾਈਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵਾਧੂ ਕੰਮ ਲਈ ਆਮ ਘੰਟਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਨਾਲੋਂ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੱਧ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 4 ਵਜੇ ਦਰਮਿਆਨ ਓਵਰਟਾਈਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਧੂ ਭੁਗਤਾਨ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟੀ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਭੁਗਤਾਨ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਲਾਨਾ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ਸਮੇਤ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਹੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਵੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੱਕ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਹਰ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬਦਲੇ 21 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਹਰ ਵਾਧੂ ਸਾਲ ਲਈ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਬਕਾਏ ਅਤੇ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟਿਸ ਪੀਰੀਅਡ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਰਤ ਹੈ। ਯੂਏਈ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਕਰੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਮਿਆਦ 30 ਤੋਂ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੰਟਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਨਾਨ-ਕੰਪੀਟ ਕਲਾਜ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਮਾਲਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਟਰੈਕਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਤਨਖਾਹ, ਅਹੁਦੇ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਤਦ ਹੀ ਵੈਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਏਈ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕੰਟਰੈਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਪੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੋ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ।
