ਪਾਕਿਸਤਾਨ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੌਮੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ (PIA) ਹੁਣ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਹੇਠ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਲਗਭਗ 645 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ (ਤਕਰੀਬਨ 180 ਅਰਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ) ਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ PIA ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਏਅਰਲਾਈਨ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ, ਨਵੇਂ ਰੂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇਗੀ।
ਇਹ ਸੌਦਾ ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੰਪਨੀ PIA Equity Ltd ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਾਮਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਦਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਉਸ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕੌਮੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਿਆ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਕਰੀਬ 180 ਅਰਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ਵਿੱਚੋਂ 55 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ, ਜਦਕਿ 125 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਸਿੱਧੇ PIA ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਰਕਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਪੁਨਰਗਠਨ, ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ, ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਲਕੀ ਬਦਲਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੌਮੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ PIA ਦੇ ਮੁੜ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਵਧੇਗਾ।
PIA ਦੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਨੇ 135 ਅਰਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬੋਲੀ ਲਗਾਈ, ਜਦਕਿ ਲੱਕੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ 134 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਲਈ 100 ਅਰਬ ਰੁਪਏ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰਾਖਵਾਂ ਮੁੱਲ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਬੋਲੀ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਜੇਤੂ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਵਿੱਚ Arif Habib Group, Fatima Fertiliser Company, Fauji Fertiliser Company, Lake City Holdings, The City School ਅਤੇ AKD Group Holdings ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ PIA ਨੂੰ ਮੁੜ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ।
ਨਵੇਂ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਯਤਨ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਲਕੀ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਸਗੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਡਾਣਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ PIA ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ।
ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਹੁਣ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ PIA ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ 19 ਸਰਗਰਮ ਜਹਾਜ਼ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 11 Airbus A320, 2 ATR42-500 ਟਰਬੋਪ੍ਰਾਪ ਅਤੇ 6 Boeing 777 ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਬੇੜੇ ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ PIA ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਘਾਟੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਮੀਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਮਤ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਯਤਨ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ, ਜਹਾਜ਼ ਲੀਜ਼ਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਨਿਯਾਮਕ ਸੁਧਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸੌਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
